Γιαγιά; Πες μας για τους νάνους

Author: 
Παναγιωτοπούλου Βακαλέρη

Σεπτέμβρης και το μεγάλο εμπορικό, καλλιτεχνικό, ψυχαγωγικό, πολιτιστικό πανηγύρι για την πόλη μας αρχίζει...

Ανάστατοι καταστηματάρχες, ξενοδόχοι, συγκοινωνιακά μέσα, ο Δήμος, η καθαριότητα, τα πάρκα ολάνθιστα.
Ξεχωριστή χαρά για μας τα παιδιά η υπόσχεση να επισκεφθούμε την Έκθεση. Να το πολυπόθητο απόγευμα έφτασε.
Καλοδεχούμενη η ανακοίνωση της μαμάς: Παιδιά! Ετοιμαστείτε, θα πάμε στην Έκθεση. Τέσσερα αδέλφια από 5 έως 12 ετών, καθαρά, καλοντυμένα ξεκινούσαμε για το χώρο που ο καθένας μας επιθυμούσε, συνοδεία γιαγιάς και μαμάς.
 
Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ
 
Με το μονό τραμάκι που το δρομολόγιό του ήτανε: Παπαναστασίου (Μαραθώνος) – Βασ. Όλγας. Κατηφόριζε την Μαρασλή και στη στάση Πλατεία ΑΙΝΟΥ εμείς ανεβαίναμε. Από τη Βασ. Όλγας παίρναμε το διπλό τραμ για την Έκθεση.
 
Η έκθεση τότε καταλάμβανε το χώρο από τη Ν. Ζέρβα, Όλγας, νέο Δημαρχείο, πεδίον του Άρεως, Λ. Στρατού.
Σαν φτάσαμε στην τοξωτή, μεγαλοπρεπή είσοδο, στη νότια πλευρά προχωρήσαμε πιασμένοι χέρι-χέρι μέσα από ανθοστόλιστα, φρεσκοποτισμένα παρτέρια, στα διάφορα περίπτερα. Στα πρώτα περίπτερα οι διάφοροι Νομοί της χώρας εξέθεταν τα εξαιρετικά προϊόντα τους. Αξέχαστα έμειναν στη μνήμη μου μεγάλα κολοκύθια, τεράστια για την εποχή τους καρπούζια, ντομάτες και άλλα.
Οι Νομοί της Ανατολικής Μακεδονίας, Σέρρες, Δράμα, Καβάλα, Ξάνθη, Κομοτηνή, παρουσίαζαν την καπνοκαλλιέργεα από σπορά, ξεβοτάνισμα, φύτεμα, σπάσιμο, μπούρλιασμα, παστάλιασμα. Εικόνες από την εκβιομηχάνιση των τσιγάρων και φορτωεκφόρτωση στα πλοία στο λιμάνι της Καβάλας.
Από τον Έβρο τα μεταξωτά του Σουφλίου και εικόνες από τη μεταξοϋφαντουργία.
Σε άλλα περίπτερα οι βιομηχανίες ΑΒΕΖ, ΦΙΞ, ΣΟΥΡΩΤΗ, ΑΛΑΤΙΝΙ, καλτσοβιομηχανίες.
Τρέχαμε εμείς τα παιδιά να μαζεύουμε ρεκλάμες και έντυπα από τα διάφορα εκθέματα.
Αρκετά περίπτερα στέγαζαν εκθέματα από ξένα κράτη.
Εκείνο όμως που ήταν αξιοθέατο και τραβούσε τον κόσμο κάθε χρόνο θα περιγράψω για τη χρονιά του 1935.
Σ’ ένα χώρο θεάτρου όπου με εισιτήριο μπήκαμε, ήταν μία παράσταση με νάνους.
Κάπου 50 νάνοι, 25 άνδρες και 25 γυναίκες ακαθορίστου ηλικίας να τραγουδούν και να χορεύουν.
Ντυμένοι οι άνδρες με μαύρα σμόκιν, άσπρα πουκάμισα και παπιγιόν.
Οι γυναίκες πλισέ μαύρες φούστες, άσπρες μπλούζες και φιόγκο στο λαιμό.
Χορογραφίες διάφορες, τραγούδια συνοδεία ορχίστρας και το τελευταίο που ξεσήκωσε τους θεατές ήταν: «Η Πινελοπίτσα».
 
Πίτσα, Πιπίτσα, Πινελοπίτσα
απ’τον καιρό παιδί μου που γινες κομμάτι
να μας τρελάνεις όλους έβαλεςστο μάτι
Καλέ Πιπίτσα, Πινελοπίτσα
θα μας τρελάνεις μα το ναί!
Γιατί ξεσήκωσες ψηλά τον αμανέ...
 
Ενθουσιασμένοι χειροκροτούσαμε για τις πολλαπλές φιγούρες και το μπρίο που διέθεταν.
Την επόμενη μέρα στις αλάνες όλα τα κοριτσάκια χοεύαμε τραγουδώντας την Πηνελοπίτσα.
 
Την επόμενη χρονιά (1936) το αξιορπόσεχτο σόου ήταν το πήδημα του Θανάτου. Ένα μεγάλο κόκκινο βαρέλι με αιχμηρές απολήξεις στην περίμετρο, γεμάτο νερό και μία πελώρια λεπτή σιδερένια σκάλα, δίπλα.
Ένας άνδρας με ήχους μουσικής ανέβαινε στο τέρμα της σκάλας σε μικρή προεξοχή και βυθιζ’πταν στο γεμάτο νερό βαρέλι που σκορπίζονταν γύρω οι σταγόνες.
Στα μισά της σκάλας, από δεύτερη προεξοχή μία γυναίκα το ίδιο.
Άφωνοι οι θεατές γύρω χειροκροτούσαμε παρατεταμένα.
 
Άλλη χρονιά ήταν η Κοριάνα. Μία ταλαίπωρη, ανάπηρη γυναίκα, χωρίς χέρια, μπροστά σε χειροκίνητη ραπτομηχανή, βελόνιαζε, γάζωνε, έραβε, ψαλίδιζε το ύφασμα. Εικόνα αξέχαστη στο παιδικό μου μυαλό.
Άλλη επίδειξη η μοτοσυκλέτα στο βαρέλι που έκανε γύρους από τον πυθμένα στο χείλος του βαρελιού.
 
Η δική μας απόλαυση το λούνα παρκ με τις βαρκούλες, το τρένο φάντασμα, οι καθρέφτες, οι κούνιες.
Το 1940 η έκθεση άλλαξε τόπο. Μεταφέρθηκε στη σημερινή περιοχή της ΧΑΝΘ – Αγγελάκη – Εγνατία. Στο μέρος αυτό στεγάζονταν και το Γ’ Γυμνάσιο θηλέων. Στα εγκαίνια παραβρέθηκαν ζευγάρι ο διάδοχος Παύλος και η Φρειδερίκη. Με τον πόλεμο και για 10 ολόκληρα χρόνια δε λειτούργησε παρά μετά το 1950 με πολλές συμμετοχές ξένων κρατών, να εκθέτουν νέες τεχνολογίες. Ηλεκτρικές συσκευές, αυτοκίνητα, τρακτέρ και άλλα.
Με τις δύο θυγατέρες μου σεργιανούσαμε τη νέα μορρφή της έκθεσης και διηγόμουν εικόνες απ’ τα περασμένα, στις διάφορες επισκέψεις μας.
 
Άρτεμις Παναγιωτοπούλου – Βακαλέρη
Συν/χος δασκάλα